Leidse studenten ontdekken planeet
Van onze medewerker Govert Schilling


AMSTERDAM - Drie Leidse sterrenkundestudenten hebben een planeet ontdekt bij een andere ster. De planeet is ongeveer zo groot als Jupiter en beschrijft elke twee\ënhalve dag een rondje om zijn moederster. Die staat op 1500 lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Kiel.

Remco van der Burg, Meta de Hoon en Francis Vuijsje, derdejaarsstudenten aan de Leidse Sterrenwacht, verrichten met behulp van een computer automatische helderheidsanalyses van vele duizenden sterren aan de zuidelijke hemel. Ze ontdekten dat \é\én ster elke 2,5 dag een klein beetje zwakker is dan normaal, waarschijnlijk omdat er een donker hemellichaam voor langs beweegt – een planeet.

De laatste tijd worden steeds meer ‘exoplaneten’ met behulp van deze overgangstechniek gevonden. Het is voor het eerst dat zo’n planeetovergang door studenten is ontdekt. De planeet, OGLE2-TR-L9 geheten, heeft een temperatuur van circa duizend graden; leven is er niet mogelijk.

Ze zaten gisteren te stralen in De Wereld Draait Door. Maar BIK zal ze ongetwijfeld de juiste richting gewezen hebben..

jeyt.. dat zijn mijn bachelor studenten.
dat project heb ik (mede) begeleid

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
-----------------------------------------------------------------------
Leiden, 6 november 2007

Leidse studenten ontdekken mogelijk exoplaneet

Studenten sterrenkunde aan de Universiteit Leiden hebben een exoplaneet, een planeet buiten ons eigen zonnestelsel, ontdekt. Het hemellichaam, net zo groot als Jupiter, draait in tweeëneenhalve dag om een ster die veel op onze zon lijkt. De afstand tot de ster is zo klein dat het aan het oppervlak van de planeet meer dan 1000 graden is. De voorlopige naam van het object is OGLE2-TR-L9. De onderzoeksresultaten worden binnenkort gepubliceerd in Astronomy & Astrophysics.

De drie studenten deden hun ontdekking tijdens een onderzoek in het kader van hun bachelor-studie sterrenkunde. Zij beproefden een methode om automatisch de helderheidsfluctuaties van duizenden sterren te onderzoeken. Eén van deze sterren bleek eens per 2,5 dag gedurende twee uur één procent zwakker te worden. Dit fenomeen wordt veroorzaakt doordat een donker object zo groot als Jupiter, waarschijnlijk een planeet, regelmatig voor de ster langs beweegt en zo een gedeelte van het sterlicht verduistert. De ster staat op zo'n 1500 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Carina(Kiel).

Volgens Dr. Ignas Snellen, de begeleider van het onderzoek, kwam de ontdekking als een complete verrassing. "Het onderzoekproject was bedoeld om de studenten het ontwikkelen en toepassen van zoekalgoritmes te leren. Dat ging zo voortvarend dat ze deze op een nog niet onderzocht gegevensbestand hebben losgelaten. Toen kwamen ze ineens met de lichtcurve van deze ster.”

De studenten Meta de Hoon, Remco van der Burg en Francis Vuijsje zijn enthousiast over hun vondst: "Om zoveel sterren automatisch te onderzoeken heeft de computer meer dan duizend uur gerekend. Het is natuurlijk fantastisch als daar uiteindelijk zulke mooie resultaten uitkomen", zegt Remco. "Nu is het zaak om de planeet binnenkort opnieuw te gaan onderzoeken. Met behulp van spectra, genomen met grote telescopen in Zuid-Afrika en Chili, zal de massa van het donkere object worden bepaald, om zo onomstotelijk te bewijzen dat het hier om een echte planeet gaat.”

Het is nog steeds niet mogelijk om planeten rond andere sterren direct waar te nemen, maar de invloed van grote gasreuzen op hun moederster is wel meetbaar, en het bestaan van exoplaneten daarmee aangetoond. Doordat zo'n planeet om zijn ster draait 'wiebelt' de ster op en neer, wat met heel precieze snelheidsbepalingen gemeten kan worden. Zo'n 250 exoplaneten zijn op deze wijze ontdekt, terwijl de planeten zelf niet zijn gezien.

Een veel interessantere manier om exoplaneten te bestuderen is via een planeetovergang. Als het baanvlak van een planeet zo georiënteerd is dat vanaf de aarde gezien de planeet voor de ster langs beweegt, dan zal de planeet een klein stukje van de ster verduisteren. Deze ster zal daarom gedurende de planeetovergang een klein beetje zwakker lijken. Zo kan men veel over de planeet te weten komen, zoals zijn massa, grootte en dichtheid. Deze grootheden geven inzicht in de interne structuur van de planeet. Ook maakt een planeetovergang atmosfeerstudies mogelijk. Zo is er voor een planeet al het voorkomen van natrium, zuurstof en koolstof aangetoond, en is de temperatuur van de atmosfeer bepaald. Er zijn nu zo’n 20 planeetovergangen bekend.

E I N D E P E R S B E R I C H T
-----------------------------------------------------------------------

En even voor de duidelijkheid.. ik was student assistent bij het bachelor onderzoek ..

Dus geen bachelor.. Ik ben aan het promoveren..

hee ik ook!