Saai Topic voor Logica en Computer Nerds

Mer, kunnen die boys je boek al aan een proof-reading onderwerpen?

Vik, kan ik voor die kleine al een Play'd bestellen?

Hier nog een stripje voor de beta-vriendjes.

Ja, dat van die PlayD wil ik ook wel weten. Voor m´n nichtje Eva. Toen ik anderhalf jaar terug hiernaar informeerde kreeg ik van het Draaiertje te horen dat het electrocuteren van mijn nichtje niet in zijn business plan paste.

Play'D staat hier op de VU mooi het licht van buiten tegen te houden. Ontwikkeling staat door overige drukte nogal stil, maar het schijnt dat mijn businesspartner op de promotie in contact is gekomen met een andere potentiele partner, dus misschien dat zij nog een insteekje hebben.

Van het boekenfront kan ik melden dat het op dit moment wordt proef gelezen door een freelancertje van de uitgever. Daarna gaan we de opmerkingen verwerken, en trekken we door. Feitelijk ben ik op dit very moment de index aan het kloppen.

In de US of A? Beffoindre O.

Besoindre, zo klinkt het.

Vanwege de jetlag heb ik 's ochtends opeens heel veel tijd voor mijn hobby's. Beff

Overigens is je voornaamste wetenschappelijke bijdrage zojuist herhaald door een stelletje bacterieen:

Problem-solving bacteria crack sudoku

Nu we elkaar toch spreken. Ik had na het succesvolle topic van vorig jaar (Vraag aan die Physiker, waar Biggy en Ca mij hielpen bij het doorgronden van de denkwereld van Friedrich Dürrenmatt)nu een topic ´Vraag aan die Logiker´ willen openen, maar realiseerde me toen dat er al een topic voor zielige logica-nerds bestond.

Goed, mijn vraag gaat nl. over de Tractatus Logico-philosophicus van Ludwig Wittgenstein. Ik koester de verdenking dat dit in wezen een onsamenhangend, mystiek werk is, dat onder onwetende literatuurwetenschappertjes de status heeft van een exact wetenschappelijk document. Dit omdat a) het qua vorm zo mooi opgebouwd lijkt en b)omdat we het toch niet zouden snappen, ook als het wel zou kloppen.

Zouden de geachte Dottore en het Draaiertje hier wellicht iets over kunnen zeggen?

Deze moet ik aan merrel laten, ik ben niet veel verder gekomen dan de eerste paar bladzijdes.

@vic: onder het motto: "Wovon man nicht sprechen kann, darüber mu\ß man schweigen"

Kijk, de Terts heeft de Tractatus wel uitgelezen! Kun je een punt aan zuigen, lieve Worstendraaier.

Overigens, Terts, check jij op het moment je email wel?

Lastig, Bernard.

Het onderliggende idee is dat de wereld zich laat kenmerken als een verzameling atomaire standen van zaken. Elke stand van zaken kan uitgedrukt worden met een talige uitdrukking. Evenzogoed kan een groep standen van zaken uitgedrukt worden met een talige uitdrukking.

Veel verwarring wordt veroorzaakt door mensen - filosofen - die uitspraken doen die geen standen van zaken in de wereld uit te drukken. Vooral metafysici hebben hier een handje van. Metafysische uitspraken gaan dus niet "over de wereld", en dus eigenlijk nergens over.

Deze logisch positivistische uitleg heeft als zwak punt dat het minder ruimte laat voor cognitieve aspecten van hoe mensen - taalgebruikers - de wereld ervaren, haar indelen en haar beschrijven in taal. Een aanzienlijk deel van de Tractatus gaat dus over de relatie tussen mens en wereld en mens en taal. Dit komt wellicht mystiek over, maar dat is mi niet de bedoeling geweest. Er staat een fraaie passage in over hoe de mens de wereld ervaart zoals de voelsprieten van een sprinkhaan de wereld aftasten.

Neem bovenstaande uitleg ajb wel met een korreltje zout. Het is meer dan een jaar of vijf dat ik hiermee te maken had.

Er zitten trouwens ook heel concrete passages in de tractatus. Zo introduceert Wittgenstein het begrip van waarheidstafels, die een volledige opsomming geven van alle standen van zaken. Dat is standaardmateriaal voor logica- en filosofiestudenten, en verder absoluut niet mystiek.

Wittgenstein vond zelf geloof ik niet dat de axiomatische stijl (genummerde paragrafen) optimaal was. Hij zei dat hij geen betere manier had om zich uit te drukken. Ik geloof niet dat hij ooit heeft gezegd dat i toekomstige literatuurwetenschappers in de luren wou leggen.

Het laatste hoofdstuk van Wittgenstein (hoofdstuk 7 meen ik; dat hoofdstuk met de ladder) is trouwens later door Cruijff briljant omschreven (waarschijnlijk niet expres) als "je ziet het pas als je het doorhebt". Dus misschien is de tractatus niet zo zeer mystiek als wel Cruijffiaans.

Als je veilig over Wittgenstein wilt oreren moet je altijd beginnen te zeggen dat hoe meer je erover hebt nagedacht, hoe minder je ervan begrijpt.

Om te beginnen voel ik me geroepen om het citaat van JC te corrigeren. Het is: ´Je gaat het pas zien als je het doorhebt.´

Verder erg nuttig dit, ik kom er straks op terug.

1. Wittgenstein was dus anti-metafysisch? Dat ligt voor de hand, grappig is dan alleen wel dat hij dit met Nietzsche en Heidegger gemeen heeft.
2. De axiomatische stijl. Dank voor het benoemen van de stijlvorm.

De Tractatus is anti-metafysica ja. Dat zegt verder niet zoveel over Wittgenstein. In zijn latere Philosophical Investigations (Untersuchungen) poneert hij een theorie over taal en betekenis die haaks staat op de Tractatus. Vandaar dat we spreken over de vroege en de late Wittgenstein. De Untersuchungen heeft nog nooit iemand begrepen, dus daar kan je verder over orakelen wat je wilt.

Axiomatische stijl is eigenlijk niet helemaal accuraat omdat veel van de paragrafen afleidingen zijn van eerdere paragrafen, en als zodanig dus geen axioma's kunnen zijn. De stijl heeft veel weg van wiskundige betogen die veelal zijn ingedeeld in definities, stellingen en bewijzen. Bij literatuurwetenschappers kom je er vast mee weg.

Nog een andere Wittgenstein-valkuil: de zin die de Profesj quote wordt in de volksmond uitgelegd als een gebod: Men dient te zwijgen waarover men niet spreken kan. Ik heb begrepen dat onjuist is en dat de juiste vertaling luidt: Waarover men niet spreken kan, moet men wel zwijgen, as in, waarover men niet spreken kan, kan men alleen maar zwijgen.

Ik heb, naast een halfbakken poging de Tractatus daadwerkelijk te lezen, ooit eens twee boekwerkjes over de Tractatus gelezen. Wat ik mij herinnerde is dat Wittgenstein met die laatste uitspraak vooral ook zijn frustraties over de beperking van alle voorafgaande uitspraken wilde uiten. Hij beweerde dat je alleen maar zinnige dingen kon zeggen over de natuurwetenschappelijke/logische waarheden maar dat die er eigenlijk niet toe deden. Helaas, dus moet je over alles wat er \écht toe doet zwijgen. De mysticus in hem trok dat maar matig en daarom is hij de rest van zn leven op zoek geweest naar manieren om daar w\él uitspraken over te doen.

Overigens, hoe meer ik (over) Wittgenstein lees, hoe minder ik er van begrijp. Niets aan het handje dus.